Byliśmy zafascynowani


Członkowie LGD – PRZYJAZNE MAZOWSZE w dniach 7-11 października 2014 r. odbyli wizytę studyjną do Austrii, odwiedzili lokalne grupy działania w Sauwald i Wels. Poznali innowacyjne, bardzo interesujące projekty zakresu rekreacji, promocji marki ziemniaka, przykłady dywersyfikacji źródeł dochodów, a wszystko to za sprawą naszych, aktywnych członków, a ze strony gospodarzy: Thomasa Muellera, Ramony Kogler i Alfreda Melsingera. Uczestnicy tej formy szkoleniowej z dużym uznaniem odnieśli się do zaprezentowanych przykładów dobrych praktyk – dali temu wyraz w ankiecie wieńczącej wyjazd.

Z dużym zaciekawieniem wysłuchali informacji na temat zasad funkcjonowania austriackiego Leadera, które przedstawił pan Ignatz Knöbl, kierownik Wydziału ds. Obszarów Zaniedbanych i Ekologicznej Gospodarki Rolnej w Ministerstwie Rolnictwa i Gospodarki Wodnej w Wiedniu. W okresie przedakcesyjnym był on ministrem spraw zagranicznych Górnej Austrii odpowiedzialnym za negocjacje umowy akcesyjnej z UE. Potem przez wiele lat odpowiadał za realizację programu Leader.

Austriacki Leader w początkowym okresie pozyskał bardzo duże pieniądze. Obszary objęte przez austriackie LGD stanowiły zaledwie 2% „leaderowskiej” powierzchni w Europie a pozyskane środki na Leadera to 4 % budżetu UE przeznaczonego na ten program. Obecnie wchodzi w życie już czwarta edycja Leadera. Aktualnie austriackie grupy uczestniczą w konkursie o wybór LGD do realizacji nowych Lokalnych Strategii Rozwoju. Nowy Leader to program dla ludzi z terenów wiejskich. W związku z tym, musi również być zaprojektowany przez ludzi i odzwierciedlać rzeczywiste potrzeby mieszkańców obszarów wiejskich. Ta sama zasada obowiązuje u nas.

Bardzo interesującym rozwiązaniem organizacyjnym Leadera w okręgach Souwald i Wels, (które odwiedziliśmy w ramach wyjazdu) jest to, że biuro Leadera w tych okręgach prowadzi jednoosobowa prywatna firma wspomnianego już Thomasa Moellera, zajmująca się także doradztwem i pisaniem wniosków. Pan Thomas Moeller, który przez większą część wizyty był naszym gospodarzem i przewodnikiem, jest doświadczonym konsultantem programów unijnych nie tylko w Austrii. Jest cenionym europejskim ekspertem i propagatorem idei Leadera w nowych krajach członkowskich UE, m.in. w Polsce. Swoje bogate doświadczenie oraz praktyczne rady dla propagatorów Leadera zamierza przekazać w pisanym przez siebie poradniku. Podkreślał, że w kontaktach z beneficjentami trzeba posługiwać się komunikatywnym językiem, pozbawionym żargonu projektowego. Dlatego planuje nawet wydać książkę w stylu „LEADER dla opornych”. Nasza LGD chętnie skorzysta też z tej wiedzy.

Austriacy podobnie jak Polacy narzekają na nadmierną biurokrację ale starają się wprowadzać ułatwienia w przygotowaniu dokumentacji projektowej. Liczba zrealizowanych projektów wskazuje, że biurokracja jednak nie jest problemem. Austriacy dobrze wykorzystują budżety Lokalnych Strategii Rozwoju będące w dyspozycji lokalnych grup działania. Naturalnie projekty składane przez prywatne firmy zwyciężają na listach rankingowych w LGD. Z tej formy pomocy korzystają przede wszystkim przedsiębiorcy i osoby fizyczne. Wykorzystują dofinansowanie m.in. na odnawialne źródła energii, dywersyfikację dochodów w rolnictwie. Z tych pieniędzy korzystają też organizacje pozarządowe, a także gminy. Samorządy jednak nie dominują jako beneficjenci, są raczej wyjątkami. Gmina jeśli nawet występuje o środki z Leadera to we współpracy z innymi podmiotami. Ich projekty głównie dotyczą ochrony środowiska. Związki wyznaniowe i kościoły są traktowane jak osoby prywatne, i korzystają ze środków na ochronę zabytków. Najczęściej w tamtejszych LGD-ach beneficjentami są osoby prywatne. Procent dofinansowania projektów jest niższy niż w Polsce, dla przedsiębiorców może wynieść do 30 % kosztów kwalifikowanych albo mniej. Ciekawostką było to, że mieszkaniec wsi może założyć w dużym mieście hurtownie lub sklep związany z jego działalnością podstawową pod warunkiem, że jego projekt spełnia określone warunki.

Austriacy dużą wagę w lokalnych strategiach rozwoju przywiązują się do produktu lokalnego i jego promocji. Beneficjent otrzymuje z reguły 100% dofinansowanie na promocję swojego produktu lokalnego, który był przedmiotem jego projektu, a także na jego certyfikację jeśli jest wymagana. Do dofinansowania promocji i certyfikacji dokładają się często rządy krajowe i gminy, na terenie których jest realizowany projekt.
Ministerstwo Rolnictwa nie ingeruje w działalność LGD, bo dużą rolę odgrywają kraje związkowe/regiony austriackie, które wdrażają Leadera. Zasada oceny wniosku o przyznanie pomocy jest podobna jak w Polsce. Projekt najpierw jest oceniany w LGD, potem weryfikowany w jednostce wdrążającej. Ostateczne zatwierdzanie wniosków odbywa się w instytucji finansującej.

Rada oceniająca projekty w LGD jest wybierana na cały okres programowania, nie ma tu kadencyjności. Mają wymóg aby kobiety w radzie stanowiły 30 % jej składu.

W Austrii środki na Leadera w 75 % pochodzą z UE, pozostałą część dokładają poszczególne kraje austriackie. Na pytanie odnośnie składek płaconych przez poszczególne sektory tworzące LGD usłyszeliśmy, że nasi gospodarze w 1990 r. wprowadzili niepowtarzalny, austriacki system finansowania LGD. Tylko gminy finansują LGD i ta kwota wsparcia dochodzi do 30 %. Czysto prywatnych składek nie ma. Taka decyzja wynika z faktu, że pieniądze wydane na utrzymanie lokalnych grup w istocie są kierowane na rozwój obszarów wiejskich czyli na teren gmin, które finansują LGD.

Austriacki Leader też podlega monitoringowi i ewaluacji. Kontrole beneficjentów prowadzone są przez 5 lat. Potem badane są efekty programu Leader i odbywa się ewaluacja. Obejmuje ona 1 % zrealizowanych projektów. Austriacy są bardzo zadowoleni z dotychczasowych trzech edycji Leadera.

Tekst:
Małgorzata Najechalska
i Leonard Napiórkowski

baboszewociechanowdzierzazniajoniecnaruszewoplonskraciazczerwinsksochocinzaluskiczerwinsk

ikonka broszura okładka

 

ikonka biuletyn okładka 

 

 

 IKONKA

 

ikonka Ciekawostki Turystyczne

 

ikonka TWÓRCY LOKALNI

 

ikonka produkty lokalne

 

ikonka ciekawe biografie

 

mpnt

 

skrzat

 

 

 

 

LGD KSIAZKA

napisz

ziemia plonska okladka

okladka do akceptacji 1

Archiwum artykułów

unnamed

 

„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”

Operacja mająca na celu sprawne wdrażanie LSR, w tym realizacja Planu Komunikacji współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach poddziałania 19.4 Wsparcie na rzecz kosztów bieżących i aktywizacji

Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Przewidywane wyniki operacji: postęp finansowy we wdrażaniu operacji w ramach

Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność

„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”

Operacja mająca na celu sprawne wdrażanie LSR, w tym realizacja Planu Komunikacji współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach poddziałania 19.4 Wsparcie na rzecz kosztów bieżących i aktywizacji

Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Przewidywane wyniki operacji: postęp finansowy we wdrażaniu operacji w ramach

Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność